The Manners of the Path of Love

Aşk Yolunun Âdâbı

The human being is an honoured creation, it was not created to live in vain and be wasted.

İnsan, muazzez bir varlıktır, heder olup gitmek için yaratılmamıştır.

It was created for eternity and it cannot be satisfied with anything but eternity and the One Who is Eternal.

O, ebediyet için yaratılmıştır; "ebedden ve ebedî Zât'tan başka hiçbir şey ile de tatmin olmaz."

Until one reaches Him and is honoured by His company, one must wait while constantly observing through the lens of the heart, the binoculars of sound judgment and reasoning.

İnsan, O'na erişeceği/ulaşacağı, maiyyeti ile şereflendirileceği âna kadar hep bir bekleyiş, hep bir gözleme içinde bulunacaktır; gözleyip duracaktır kalb adesesiyle, muhâkeme-i sâlime merceğiyle; mantık ve muhakeme dürbünüyle/rasathanesiyle hep orayı gözetlemeye çalışacaktır.

The luxury and comfort of this world is temporary.

Dünya debdebe ve saltanatı, gelip geçicidir.

A being who cannot be satisfied with anything but eternity and who is a candidate for eternal life should not accept the temporary pleasures of this world over eternity.

Ebediyete namzet bulunan, ebedden ve Ebedî Zat'tan başka hiçbir şey ile tatmin olmayan insan, kendisini bir ucuza/ucuzluğa kurban etmemelidir.

If they were to give a person who is travelling on the path to eternity, the keys to the entire word, from East to West, from Antarctica to the North Pole, that person would not accept this and say, 'Keep your keys'.

Bütün dünyanın anahtarlarını ona verseler, şarktan garba gûna-gûn, penguenlerin ülkesinden en kuzeyde gecelerin gündüzlerin bitmediği yerlere kadar getirip dünyanın bütün anahtarlarını verseler, ebediyet mülahazası çağlayanına kendisini salmış bir insan, buna iltifat etmeyecektir; elinin tersi ile itecek ve "Anahtarlarınız sizin olsun" diyecektir.

'Rely on God, embrace the struggle, and yield to wisdom.

"Allah'a dayan, sa'ye sarıl, hikmete râm ol

If there is a way, it must be this, I don't know of another out'

Yol varsa, budur; bilmiyorum başka çıkar yol."

This is your path.

Yolunuz, bu.

With every path essentially there is a manner in which you travel.

Her yol için -esasen- yol erkânı, âdâbı ve azığı vardır.

Our noble Prophet, peace and blessings be upon him, advises Abu Dhar:

Hani çok iyi bildiğiniz Ebu Zerr el-Gıfârî'ye, Efendimiz'in (sallallâhu aleyhi ve sellem) tavsiyesi içinde ifade buyurulur:

'Look after your ship, if it needs to be repaired, do so.

"Sefineni gözden geçir; restore edilmesi gerekli ise, tamir edilmesi gerekli ise.

You are bound to sail across oceans; therefore in preparation you should check your ship once more just in case something is missing.'

Engin denizlere açılman, mukadder senin; dolayısıyla açılacağın bu uzun yolda, gemiyi bir kere daha gözden geçir; ne olur ne olmaz, bakıp onu yenile."

Essentially the manners of the path include the preparation for the trip.

Burada dendiği gibi, esasen yol erkânı, yol âdâbı söz konusudur; yolun başında sefer hazırlığı da bu âdâba dâhildir.

On the other side of the coin there is the end of the path.

Meselenin bir yanı bu; bir diğeri de yolun sonu ile ilgilidir.

To some extent, the end of one's path is directly proportional to one's potential level of perfection.

Belli bir ölçüde, yol sonu herkesin arş-ı kemâlâtı ile mebsûten mütenasip (doğru orantılı) bir şeydir.

Everyone can ascend to a certain level; one's qualities impact this ascension, but one's mission has an impact too.

Herkes bir yere kadar yükselebilir; bunda donanımların tesiri vardır ve insanın sergilediği misyonun/fonksiyonun tesiri vardır.

There are such people.

Öyleleri vardır ki.

The Pride of Humanity, when taken to the presence of God, had all of humanity in his heart and on his mind and wished to return to save them.

İnsanlığın İftihar Tablosu, huzur-i Kibriyâ'ya, Cenâb-ı Hakk'ın huzuruna gittiği zaman bile, kalbi insanlık için çarpar; dönüp gelip onların ellerinden tutmayı düşünür.

After the Ascension, he returned to his people where he continued to endure so much suffering.

Miraç'ı terk eder; insanların içine, ızdırabın göbeğine avdet eder.

He returned to face so much distress.

Izdırabın göbeğine.

God forbid, it is not right to use this analogy when talking about the Prophet, but if it was someone else, one could say 'he was made to suffer'

Hâşâ, o tabiri O'nun (sallallâhu aleyhi ve sellem) hakkında kullanmak doğru değil; bir başkası olsaydı, "kan kusturulur kendisine" denebilirdi.

But he did not bow in the face of distress. He melted all the causes of distress with his boundless heart, with God's permission and grace.

Ama O, ne kan kusmuştu, ne de tükürük kusmuştu; engin gönlü ile, engin vicdanı ile bütün bunları eritmişti, Allah'ın izni-inayeti ile.

Once again, forgive me for saying this, he returned to his society that was very harsh to him. 'How many more people can I convey my message to?

Bir kere daha, -bağışlayın- çoğu itibarıyla zehir-zemberek o toplumun içine dönmüştü, "Acaba kaç tanesine daha söz geçirebilirim?

How many more can I inform about where I have been, what I have seen and witnessed, and share my yearning with them?'

Ve gezdiğim, uğradığım, dolaştığım, gördüğüm, ettiğim, bildiğim şeyleri onlara da gösteririm, bildiririm, tanıttırırım; onları da zevk ile şahlandırırım" diye.

At a time when he was filled with pleasure, he immediately decided to return; and God gave him permission to do so. He returned from the Ascension to be with his people.

Kendisinin zevk ile şahlandığı bir dönemde, hemen geriye dönmeye karar verdi; Allah da müsaade etti, Miraç'tan geriye döndü, gittiği gibi geriye döndü insanların içine.

In Sufism, the Ascension is referred to as 'uruj'.

Tasavvufî ifadesiyle, birincisine "urûc" deniyor.

To some extent this is achievable by every human being, through the ascension of the heart, soul and emotions.

Her insan için bu yol açık, belli ölçüde; kalbî, ruhî, hissî öyle bir terakkî söz konusu.

Returning from the Ascension is referred to as 'nuzul', becoming one with the people.

Geriye dönüşe de "nüzûl" deniyor.

In a way, this is an ascension considering the notion of abandoning multiplicity and reaching unity.

Bir yönüyle, o urûca, kesretten sıyrılma, vahdete erme mülahazası nazar-ı itibara alınarak "urûc" deniyor.

The return then refers to returning from the Ascension in order to elevate the whole of humankind.

Nüzûl'e de yeniden insanlığın elinden tutma maksadıyla geriye dönme manasına.

From another perspective, the first one is called 'seclusion', and the other 'forsaking seclusion'.

Başka bir açıdan, birincisine "halvet" deniyor; diğerine de "celvet" deniyor.

In the first one, in order to gain certain qualities, following a specific road, undergoing suffering, eating and drinking less, encountering bewilderment, finding Him.

Birincisinde, kendisi olma istikametinde belli bir donanım elde etme adına, seyr ü sülûklar, çileler, ızdıraplar, az yeme, aç içme, hayrete varma, O'nu bulma, o yolda olma söz konusu.

And after this, leaving seclusion to spread and teach what you've felt and experienced like a heartfelt recitation of the call to Prayer.

Ondan sonra, diğerinde de dışarıya çıkma; duyduğu, hissettiği şeyleri başkalarına duyurma, bir ezan sesi ile, bir Sabâ sedasıyla başkalarına duyurma bahis mevzuu.

A journey of love is founded upon elementary principles, such as repentance, alertness and patience, whereas once introduced, self-possession, familiarity, love, longing, and other principles are required in order to merit this position.

İşte böyle bir yolun, muhabbet/aşk yolunun mebdeinde tevbe, inâbe, evbe, teyakkuz, sabır gibi sevgiye giriş esasları; müntehâsında da aşk, şevk, iştiyak, üns, rıza, temkin gibi konumunun hakkını verme hususları söz konusudur.

Repentance and turning to God in contrition is at the origin.

Mebdeinde, tevbe, inâbe, evbe.

But in the Qur'an and Prophetic tradition, 'repentance' is mentioned first.

Fakat Kur'an-ı Kerim'de ve Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem)'in mübarek beyanlarında görüldüğü gibi, ilk önce "istiğfar" kelimesi söyleniyor, "yarlığanma" deniyor.

Repentance is begging almighty God for His forgiveness.

İstiğfar; Cenâb-ı Hakk'ın günahları mağfiret buyurmasını talep etmek oluyor.

Turning to God with that intention...

O niyet ile Allah'a dönüyorsunuz.

Maybe these are matters that explain different levels of turning to God.

Belki onun içinde, o dönüşün değişik mertebelerini ifade eden hususlardır bunlar, bu sonradan gelenler.

Maybe this is the main door, the entrance.

Belki de meselenin ana kapısı, girişidir bu.

With repentance you enter that door, meaning you get your act together.

İstiğfar ile o kapıdan içeriye adım atıyorsunuz; yani kendinize çeki-düzen veriyorsunuz.

I am turning to such a being.

Ama öyle birine yöneliyorum ki ben.

You know, when people are preparing to speak in public, they stand in front of a mirror and fix their ties and shirts over and over, and then address the crowd.

Hani şimdi insanlar halkın karşısına çıkarken, ayna karşısında yakasını elli defa düzeltiyor; kravatını, papyonunu elli defa gözden geçiriyor; ondan sonra.

Repentance is getting one's act together, entering that sacred door.

İstiğfar, kendine çeki-düzen verme, kale kapısı gibi o kapıdan içeriye girme.

Turning towards such a being, that your manner and actions must be appropriate.

Zira öyle birine yöneliyor ki orada, tavır ve davranışın çok düzgün olması lazım.

Repentance means being regretful of what one has done.

"Tevbe", insanın işlediği şeylere nâdim olması.

The Honourable Ali lists five conditions of repentance, the chief being one declaring 'I will never do that again' and feeling regret.

Hazreti Ali efendimiz beş tane şartını söylüyor onun; özü, "Ben, bir daha bu işi yapmamaya" deyip nedamet duymak.

Our imams in Turkey, some of you may know, say, 'O God!

İmamlarımız, Türkiye'de -bilenler bilirler bunu- "İlahî.

Whatever has occurred from my hands, tongue, mouth, eyes, ears and whatever other part of my body to this day, I have repented from and am guilty of the collective of them.

Elimden, dilimden, ağzımdan, gözümden, kulağımdan, daha başka bütün âzâ vü cevârihimden şimdiye kadar her ne ki vâki ve sâdır olmuşsa, ben onların -ânların- (eskilerin ifadesiyle) cümlesinden tövbe ettim, nâdim oldum, pişman oldum.

I have renewed my intention to be free of their effects.'

Bir daha işlememesine azm u cezm u kast eyledim" derler.

Yes, this is what 'repentance' means.

Evet, şimdi "tevbe", bu demektir.

'Oh you who believe!

"Ey iman edenler.

Turn to God in sincere and reforming repentance' (At-Tahrim, 66:8).

Samimî ve kesin bir dönüşle Allah'a tevbe ediniz" (Tahrîm, 66:8).

In the Chapter At-Tahrim:

Tahrîm Sûresi'nde:

Oh you who believe.

Ey iman edenler.

Those who turn to God with assurance.

Emniyet duygusu ile Allah'a yönelenler.

The believers who are oriented towards 'The Supreme Author of Safety and Security'.

Hazreti Mü'min ismine müteveccih olan mü'minler.

Look, He has given you that name, His own Name; He has characterised you as a human who has pledged security.

Bakın, o ismi size vermiş, Kendi ismidir o; sizi emniyet vadeden insan olarak vasfetmiş.

'Believer' refers to the creation that vows safety across the earth.

Mü'min, yeryüzünde emniyet vadeden varlık demektir.

Protect this demeanour.

Bu tavrını koru.

So, appeal to the Ultimate Truth and the Ever-Constant One with a point of protecting this demeanour.

Dolasıyla, o tavrı koruma mülahazası ile Hazreti Mü'min-i Hakiki'ye teveccüh et.

Pure repentance.

Tevbe-i nasûh.

There are legends and stories on this matter; however on the issue of avoiding its repetition, as in the example I gave on the great ones earlier, to renew intentions to be free of its effects.

Menkıbeler de var o mevzuda; fakat bir daha işlememesine -biraz evvel imamların tevbesini örnek olarak verdim- azm u cezm u kast eylemek.

'I will not do it again.'

"Bir daha yapmayacağım."

But in 5 or 10 hours, Satan will be back with his games, his deviation, his grip, his neck-hold, and, may God protect us from it, make us perform the same deeds.

Ama beş on saat sonra, yine şeytan, oyunlarından bir oyun ile, bir çelmesi ile, bir kündesi ile, bir el-ensesi ile, hafizanallah, yine aynı şeyleri işletebilir.

With the hands, the feet, the eyes, the ears, the tongue, the lips.

Eli ile, ayağı ile, gözü ile, kulağı ile, dili ile, dudağı ile.

He will make you gossip, look at the forbidden, listen to the forbidden. He will force the unthinkable into your heads at the most unreasonable of times.

Gıybet ettirir, harama baktırır, haramı dinlettirir, olmayacak yerlerde olmayacak şeyleri -bir yönüyle- onun kafasının içine sokar.

'Repentance' means to turn to the All-Just God with certainty and strength.

"Tevbe", Cenâb-ı Hakk'a sağlam, yürekten bir dönüş ile dönme demektir.

'Sincere penitence' is to continue the journey back to the All-Just God wholeheartedly, spiritually, emotionally. It is the act of prolonged repentance.

"İnâbe", Cenâb-ı Hakk'a o dönüşü bütün ruhu, kalbi, hissi ve vicdanı ile devam ettirmektir; tevbede temâdîde bulunma ameliyesine denir inâbe.

The Quran states, 'Turn to your Lord in penitence and submit to Him wholly before the punishment comes upon you (when it will be too late, and an acknowledgment of faith will no longer avail you);

Kur'ân-ı Kerim, "Size (artık iman etmenin fayda vermeyeceği) azap gelip çatmadan önce gönülden Rabbinize yönelip inâbede bulunun ve O'na teslim olun.

for after (that), you will not be helped' (Az-Zumar, 29:54).

Aksi halde, hiçbir şekilde yardım görmezsiniz" (Zümer, 39:54) buyuruyor.

It states, 'Turn to your Lord in penitence and submit to Him wholly before the punishment comes upon you.'

"Azap gelip size çatmadan evvel, Cenâb-ı Hakk'a inâbede bulunun" diyor.

One step higher was called 'turning to God in contrition'.

Bunun bir kademe üstüne de "Evbe" deniyor.

In the Quran, 'He had turned to God in full surrender and sincerity' is mentioned for a couple of Prophets.

Kur'ân-ı Kerim'de bir-iki peygamber için "O, tam bir teslimiyet ve samimiyetle Allah'a sürekli yöneliş halinde idi" deniyor.

They regard their own mistakes; excuse me, mountains of corruption.

Onlar, öyle ki, hataları bile onların gözünde adeta -bağışlayın- erâcif yığını gibi görünüyor.

Their stomachs turn even when it comes to their minds sixty years later.

Altmış sene sonra bile akıllarına geldiği zaman mideleri bulanıyor.

They show such gratitude to the Almighty God, they preserve their purity till the end.

Cenâb-ı Hakk'a öyle bir teveccühte bulunuyorlar ki, o nezahetlerini sonuna kadar koruyorlar.

And that is called 'turning to God in contrition'.

Ona da "evbe" deniyor.

This is the origin.

Mebde'de, bunlar.

'Caution' is the beginning of Sufism; being alert, essentially, being on the watch.

"Teyakkuz", Tasavvuf'ta, işin başıdır; uyanık olmak, esasen, gözü açık olmak demektir.

Evaluating existence according to it.

Varlığı ona göre mütalaa etmek.

Investigating existence in every detail.

Eşya ve hadiseleri hallaç etmek.

Reading creation like a book.

Onu bir kitap gibi okumak.

Reading the grass, the trees and the stars like a book.

Otu, ağacı, yıldızı, bir kitap gibi okumak.

Seeking to find the agreement between the book of the Universe and the book that comes from God's Attribute of 'Divine Speech'.

O kainat kitabı ile Allah'ın "Kelam" sıfatından gelen Kitap arasındaki mutabakatı temine çalışmak.

Caution; being alert, acting vigilant...

Teyakkuz; uyanık olmak, uyanık davranmak.

People on guard duty are called 'wakeful eyes'; it means 'they always stand upright without blinking'.

Bu mülahazayla, hudutlarda nöbet bekleyen insanlara "uyûn-i sâhire" denir; "hiç göz kırpmadan hep dimdik orada duran insanlar" demektir.

Caution can be perceived like so.

Teyakkuzu o şekilde anlayabilirsiniz.

Exerting utmost power in pursuit of wakefulness, being alert.

Sarf'ta, "Tefa'ul" kipinden geldiğinden dolayı, "yakazası engin, göbeğini çatlatasıya bir yakaza peşinde, göz kırpmama peşinde" demektir.

Wakeful eyes...

Uyûn-i sâhire.

Not blinking, as though one is seeing God constantly.

Göz kırpmama, hep âdetâ Cenâb-ı Hakk'ı görüyor gibi; gi-bi.

As though one is seen by Him.

O'nun tarafından görülüyor ya; görüyor gibi.

'He is seeing me, so I should act like I am seeing Him'.

"Beni görüyor, bak; dolayısıyla ben de O'nu görüyor gibi olmalıyım."

Caution...

Teyakkuz.

Then one should endure patiently with the things they are dealing with.

Sonra da yapılan şeylerde dişini sıkıp sabretmek.

On Friday, in one respect, this was mentioned.

Cuma günü -min vechin- bahsedildi burada.

Patience, essentially, is a plant, a tree in the desert; however its fruit is like poison.

Sabır -esasen- çölde biten bir ot, bir ağaç; fakat meyvesi zehir-zemberek.

Consequently, when it is consumed it will be poisonous to the person, and therefore patience was given that name.

Dolayısıyla, yendiği zaman insana çok ağır gelecek, zehirleyecek bir şey olması itibarıyla, onun ismi verilmiş sabra.

The events that befall a person result in the same effects.

İnsanın başına gelen şeyler, aynı tesiri icrâ ediyor.

The things that people have responsibility over have the same effect.

Yapmakla mükellef olduğu şeyler, aynı tesiri icrâ ediyor.

Showing patience against calamity and misfortune, have the same effect.

Belâ ve musibetlere karşı sabretme, aynı tesiri icrâ ediyor.

Holding yourself back from religiously forbidden activities or things, have the same effect.

Haramlara karşı dişini sıkıp sabretme, onlara girmeme, aynı tesiri icrâ ediyor.

There is also the case of showing patience for more outstanding things:

Daha üstündeki şeylere sabır da söz konusu:

Showing patience for the appropriate time.

Vakt-i merhûna karşı sabretme.

At the same time, showing patience in the face of God; if the command comes from Him, I will walk to Him, regarding death as a wedding night (a metaphor by Rumi, portraying death as union with God, the most Beloved).

Aynı zamanda Likâullah'a karşı sabır; emir O'ndan olursa, ben, öbür tarafa yürürüm "Şeb-i Arûs" diye.

These things have the same effect.

Bunlar da aynı tesiri icra ediyor.

That is patience.

O da sabır.

This is food for the journey.

Yolun azığı bunlar.

Like these, there are also principles of love.

Bunlar gibi, sevgiye giriş esasları var.

Love...

Sevgi.

When Imam al-Ghazali mentions this he says, 'One of the most important steps to being pleased with God and pleasing to Him, is to love.

İmam Gazzâlî hazretleri bahsederken, "Rızâ"yı, Allah'tan râzı olmayı, sevginin çok önemli basamaklarından biri olarak anlatıyor.

Maybe you can call it a 'catapult'; maybe you can call it a 'rocket launcher'.

Belki de "mancınığı" olarak diyebilirsiniz; belki de bugünkü ifadesi ile "roket atar"ı diyebilirsiniz.

That is how he sees the concept of being pleased with God and pleasing Him.

Öyle görüyor rızayı.

When you become pleased with God and are pleasing Him, and have contentment within, you will be directed towards the love of Almighty God.

Cenâb-ı Hak'tan râzı olunca, gönlünüz O'ndan hoşnutluk ile, sürekli o ritme dem tutunca, Cenâb-ı Hakk'ın sevgisine yönelirsiniz.

As this love becomes deeper and deeper, it turns into 'ardent longing'.

Sevgi derinleşe derinleşe "aşk u iştiyak"a inkılap eder.

It becomes so strong that if they put you in fire, it does not affect you as you are already burning inside.

Öyle ki artık sizi ateşe koysalar bile, zaten öyle bir ateşte yanıyorsunuz ki, diğer ateşin tesirini duymazsınız.

Yes, love is something like that.

Evet, sevgi, öyle bir şey.

Now these, these are food for the journey.

Şimdi bunlar, yol azığı.

If one does not do the things that must be done during the journey, one cannot come to a conclusion.

Yolda gerekli olan şeyler yapılmaz ise, insan, sonuca varamaz.

'Get your food for the journey perfectly ready; for the road is a long one'

"Azığını tastamam yap; zira yol, çok uzun."

The journey to the Intermediate Realm, as expressed in the Qur'an, is 50,000 years long, may God protect us from it.

Berzah yolculuğu var ki, Kur'an-ı Kerim'in ifadesiyle, elli bin sene, hafizanallah.

I do not know who else expressed it in this way but the Master Bediüzzaman's view of the Night Vigil was that of a projector illuminating the Intermediate World of the grave between this world and the next, or another stronger light source.

Başkasının onu ifade ettiğini bilmiyorum da ben, Üstad'ın yaklaşımıyla, "teheccüd" bir yönüyle, o Berzah yolculuğunda insanlar için yolu aydınlatan projektör; bilmiyorum ondan daha yüksek aydınlatıcı şeyler neler ise, işte o.

The beginning of this journey is founded upon principles such as repentance, alertness and patience which can all be used to reach love; complemented with self-possession, familiarity, love, longing and other principles are required to merit this position.

Evet, yolun başında tevbe, inâbe, evbe, teyakkuz, sabır gibi sevgiye giriş esasları var; müntehâsında da -geldik ona- "aşk, şevk, iştiyak, üns, rıza, temkin gibi konumunun hakkını verme hususları.

When someone diligently commences the journey with these principles as well as His pleasure in mind, there originates in their heart a love towards the Almighty God.

Bu azık ile yola çıkan, öyle tedbirli yola çıkan insan, işte rıza faktörünü de -Hazret'in dediği gibi- kullanınca, Cenâb-ı Hakk'a karşı bir "aşk" hâsıl oluyor.

This is essentially love for the only One worthy of being loved.

Âşık olunacak Zât'a karşı aşk esasen.

Opening one's heart solely to Him.

Bir yönüyle kalbini, sadece O'na açmak.

To love is to open your heart to Him.

Aşk; kalbini O'na açmak.

To love is to open your heart to Him.

Aşk, kalbini O'na açmak.

When Layla's home was asked, Majnun pointed to his bosom and said "Here it is".

"Leyla'nın hânesi?" sorulunca, Mecnûn sinesini açtı gösterdi, "İşte hânesi" dedi.

'The heart is the Divine Abode, purify it of all else.