Sizin dua ikliminiz... Türkçe-Arapça binlerce dua
Dualarım

Miraç; Hem Keramet, Hem Mucize, Hem de Ödüldür

MİRACIN ANAHTARI VE KURBİYET HAKİKATİ

"Bu cümle miracın anahtarıdır." Demek ki bir eşik var; o eşik aşıldığında artık Allah Teala kulunu seviyor. O miracını yaptı; bundan sonra bize düşen de inananlar olarak Rabbimize bir kurbiyet peşinde olmak, kurbiyeti yakalamaktır; yakalamak olmalıdır.

Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in miracı, onun velayetinin bir kerametidir . Peygamber efendimizin miracı, onun üstün kulluğuna verilen acil bir ödüldür, mükafattır. Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in miracı; onun mutlak iftikar , mutlak ihtiyaç halini yaşamasına binaen ona lütfedilen mutlak bir kurbiyettir. Bu hususları inşallah sırasıyla ifade etmeye çalışacağız ve sonunda da Fatiha suresi ile Miraç arasındaki o sırlı irtibatı, bağı hecelemeye inşallah çalışacağız.

Velayetin Kerameti ve Nübüvvetin Risaleti

Evet, Miraç; Peygamber Efendimiz, "insandan iftihar tablosu" (sallallahu aleyhi ve sellem) efendimizin velayetinin bir kerametidir. Burada hemen şöyle bir soru akla gelebilir: "Peygamber efendimiz veli miydi? O peygamberdi. Peygambere veli de denir mi?" Evet. Bizim zihinlerimizde bu mevzu çok yer almamış olabilir. Peygamber Efendimize de veli demeyiz normalde; çünkü velilik ona çok az gelir peygamberlik varken, peygamberlerin peygamberi iken o ki elhak doğrudur. Birazdan üzerinde inşallah duracağız. Ona veli demek pek bizim duymadığımız, telaffuz etmediğimiz bir şeydir ama böyle bir husus da vardır: Her peygamber aynı zamanda bir de velidir. Çünkü peygamberlerin velilik yönü halktan Hakka doğru bir yönelişi ifade eder. Onların peygamberliği, nübüvveti, risaleti; Haktan halka bir teveccühü ifade eder. O yüzden Peygamber efendimizin de evet, bir velilik yönü elbette vardır ve onun bir kerametidir.

Peki Miraç mucize değil midir? Neticeleri itibariyla mucizedir. Normalde mucize, malum olunduğu üzere, insanların gördüğünde aciz kaldığı bir olaydır. Mesela Peygamber efendimiz işaret parmağını aya doğru yönlendirir, iki şak olur, ikiye ayrılır. İnsanlar ne diyeceklerini bilemezler, ne yapacaklarını bilemezler; insanları aciz bırakır bu mevzu. Fakat miraç böyle olmamıştır. Peygamber efendimiz, birazdan üzerinde duracağız, gidip geldikten sonra insanlara anlatmış; onlara inandırmaya çalışmıştır, onları ikna etmeye çalışmıştır. O yüzden neticeleri itibariyle mucizedir ve fakat "Peygamber efendimizin velayetinin bir kerametidir" diyoruz.

Senetül Hüzün: Sebeplerin Sukutu

Tabii peygamberimizi miraca hazırlayan olaylar var idi ki fevkalade önemlidir. Neler yaşanmıştı? Genelde hepimiz biliriz o seneye, yani Miracın yaşandığı seneye ki hicretten 1,5 yıl kadar önce olduğu söylenir. E buna göre Peygamber efendimizin peygamberliğinin, yani bi'setin 11,5 senesinde cereyan ettiğini söyleyebiliriz bu olayın. 11,5 sene geçiyor ve işte o yıla Peygamber Efendimiz "Senetül Hüzün" adını veriyor; "Amül hüzün" deniyor o seneye. Hüzün yılı. Çünkü şimdi üzerinde duracağımız olaylar yaşanıyor ve Peygamber Efendimiz, tabiri caizse kendi nakabili idrak seviyesinde bazı imtihanlara, testlere tabi tutuluyor.

Önce Hatice validemizi kaybediyor. Ona ilk inanan... Hani öyle denir ya; kadınlardan ilk inanan, herhalde Hazreti Ebubekir'den de (radıyallahu anh) önce Müslüman olmuş olabilir, ilk Müslüman diyebiliriz Hazreti Hatice validemize. O, peygamberimizin sebepler planında bir sığınağıydı. Ona ilk önce o sahiplenmişti onu, Peygamber Efendimizi. Peygamber efendimizin tabiri caizse misyonunun yükünü o da sırtlanmıştı. Maddi manevi neyi varsa o sevgili kocasının davası uğruna, peygamberliği uğruna, dini uğruna elbette kendisi de tabii ki kendi davası oluyor da harcamıştı; maddi manevi neyi varsa Allah yolunda, Allah Resulü yolunda harcamış bitirmişti. Böyle bir kadındı o ve o vefat etti. Peygamber efendimizin, yani demek istiyoruz ki, sebepler planında dayandığı en önemli payandalardan birisi alındı.

Bitmedi. Birkaç gün geçti geçmedi, Ebu Talip vefat etti. Olduğu için Mekke müşrikleri Peygamber Efendimize çok dokunamıyorlardı. Müslümanlara zarar veriyorlardı, işkence ediyorlardı; öldürdükleri, şehit ettikleri Müslümanlar vardı fakat Peygamber Efendimize çok dokunamıyorlardı Ebu Talip var diye. Ebu Talip de şimdi gidince kabilesel yönüyle korunmak kalktı. Peygamber efendimiz açık hedef haline geldi. Çok önemli dayandığı sebepler planında diğer sütun arkasından alındı. Adeta Peygamber efendimiz, zaten öyleydi -yanlış ifade etmiş olmayalım tabii ki o nakabili idrak ufkunda bizim idraklerimizi böyle aşan bir konumda idi- ve Allah'a öyle bir tevekkülü, elbette öyle bir itimadı, hüsnü zannı elbette vardı ama bununla birlikte bu yaşanan olayları yorumlamaya çalıştığımızda karşımıza böyle bir tablo çıkıyor: Peygamber efendimiz sebepler planında gittiği, danıştığı, güvendiği, beraber iş yaptığı insanlar bir bir onun yanından alınıyor ve adeta ona "Sadece bana yönel, başka bir güç başka bir kuvvet tanıma" deniyordu adeta.

Taif İmtihanı ve Miracın Kilidi

Böyle bir halet-i ruhiyeyi, böyle bir psikolojiyi yaşarken Peygamber Efendimiz'in aklına Taif'e gitmek geldi. 11,5 yıl kendi memleketinde Mekke'de kendisi ve arkadaşları dinini, İslam'ı anlattılar ama tabiri caizse aradığını bulamamıştı Peygamber Efendimiz. Birkaç yüz kişi ancak toplanmıştı onca yıl neticesinde. "Taif'e gideyim, orada uzaktan akrabaları vardı, tebliğimi orada yapayım" niyetiyle Hz. Zeyd'i de, azatlı kölesini de alıp malum Taif'e gitti. Netice herkesin bildiği; reddedildi, taşlandı. Kendisini tabiri caizse diyelim yine zor kurtardı. Hazreti Zeyd o kendisine atılan taşları, taşların efendimize değil de kendisine gelmesi için, ona bir zarar gelmemesi için peygamberimizin etrafında böyle pır dönüyordu. Kendisi de efendimiz de kan revan içinde kaldılar ve kendilerini o bostana, o bağa zar zor ancak atabildiler.

Orada çok önemli olaylar oldu. Hazret, sonra Hazret Addas adındaki birisi geldi, Peygamber Efendimize bir salkım üzüm ikram etti. Efendimiz üzümü yemeye başlarken, herkesin bildiği hadise, "Bismillah" deyince işte onun dikkatini çekti. İşte o da "Ninovalıyım" dedi. Hz. Yunus Aleyhisselam'ın o taraftan. "O benim kardeşim" dedi Peygamber efendimiz, böyle bir olay yaşandı.

Ama bundan çok daha önemli iki olay daha yaşanıyor orada. Hz. Cebrail geliyor bu sefer yanında dağlara müekkel melekle. Peygamber efendimiz zaten payandaları alınmış; Hatice yok, Ebu Talip yok, Taif'te de böyle bir sonuç var... Gönlü kırık bir haldeyken Cebrail geliyor ve ona diyor ki: "Ya Resulallah eğer olur dersen, şöyle başını eğersen onaylarsan, bu Taif'in etrafında labeteyn denirmiş, böyle dağlık taşlık araziler varmış; onları Taif'in başına geçiriverecek bu dağlara müvekkil melek. Onu söyleyeceğiz. Sen de olur dersen o böyle bir iş yapacak. İster misin?"

Peygamber efendimiz ayrı bir imtihan daha yaşıyordu o anda ama o ürperdi, heyecanlandı; "Hayır" dedi, "Bilakis" dedi. "Belahdeşi hayır, aman bilakis ne demek onların helak olması, onlara benim onay vermem? Ben onların neslinden Allah Teala'nın sadece kendisine ibadet edecek ve ona hiçbir şeyi şirk koşmayacak birilerinin nesillerini yaratmasını ondan ümit ediyorum, ondan bekliyorum." Bu cümle miracın anahtarıdır. Burada Peygamber efendimiz öyle bir duruş ortaya koydu ki -yine öyle söyleyeceğiz kusura bakmayın- tabiri caizse miraca hak kazandı. Miraca tam layık, ehil hale geldi.

Çünkü burada bakıyoruz; Peygamber Efendimizde (sallallahu aleyhi ve sellem) herhangi bir intikam duygusu yok. Herhangi bir benlik yok, herhangi bir kırgınlık yok. Kırılmamak, demek ki veliliğe giden yolda çok önemliymiş. Vazifeden dur olmamak, onu en kamil manada yerine getirmek ve Cenabı Hak'a karşı hüsnü zandan bir an olsun uzaklaşmamak Allah'a yakınlığa götüren, veliliğe götüren yolda olmazsa olmazmış meğerse. Alvarlı Efe Hazretleri; "İncinme incitenden, kemalde noksan imiş incinen incitenden" derken boşuna söylemiyormuş. Bu şiir gibi bizim şiir dediğimiz bu mübarek sözlerin ta nereye kadar ucu dokunuyormuş. Bir hizmet erinin meğerse hiç kimseye kırılma diye bir lüksü, öyle diyelim, yokmuş. Herhangi bir benlik davası gütmemesi gerekiyormuş. Madem ki çok yüce bir vazife yapılacak, öyleyse kırılmak yok, dayanmak varmış. İşte Peygamber Efendimiz orada mutlak iftikarı yaşadı; mutlak fakır yani. Mutlak derken %100 eksiksiz, tam tastamam bir ihtiyaç hali yaşadı peygamber efendimiz ve bu -birazdan üzerinde duracağız- mutlak bir kurbiyeti netice verdi. Peygamber efendimize hak kazandırdı onu; ona layık ve ehil hale getirdi.

Velilik ve Kurbiyet Yolu

Efendim bir, hani "Peygamber efendimizin veliliğinin kerametidir" demiştik ya, burada bir noktalı virgül koyup bu hadise, hadis-i kutsiye hızlıca bir dikkat çekelim, beraber bakalım. Orada Cenabı Hak diyor ki hadis-i kutside: "Ben" diyor "yüce Allah, benim kim benim veli dostlarım, veli kullarımdan birisine, benim kurbiyetime aldığım, dost edindiğim bir kuluma bir velime düşmanlık yaparsa ona harp ilan ederim" diyor. Sonra da o veliliğe giden, o kurbiyete giden... Burada velilikle kurbiyeti aynı manada ifade ediyoruz; demek istiyoruz ki Allah'a yakın bir insan aynı zamanda Allah'ın da dostudur. Ve bir mümin için evet, en üst diyelim bir tek hedef vardır: Allah rızası. Ama o Allah rızasına götüren alt niyetler vardır diyelim, işte onlardan hedefler vardır; onlardan bir tanesi de Allah'a yakın ve Allah dostu bir inanan insan, mümin olabilmektir.

İşte bu hadiste o yol gösteriliyor bize. Diyor ki Cenabı Hak: "Kullarım" diyor "bana benim kendilerine farz kıldığım ibadetlerden daha sevimli başka bir şeyle bana yaklaşamazlar." Yani en çok Cenabı Hak farzlara değer verdiğini söylüyor. O yüzden günde beş vakit namazlar en kamil manada; daha ziyade erkekler için cemaatle, tabii evde olunca çoluk çocuk hep beraber kılınabilir, eğer mümkünse mescitte en kamil manada eda... Birazdan Fatiha suresinde o yolculuğu, o bir müminin seyrüsülük haritası diyeceğimiz Fatiha inşallah üzerinde duracağız, o da biraz fikir verecek inşallah. İşte o ibadetlerini yapar; Ramazan gelir geliyor orucunu tutar, imkanlara sahipse zekatını verir, haccına gider; onları en iyi bir şekilde eda etmenin derdindedir.

Sonra diyor Cenab-ı Hak: "Kulum bana nafilelerle de yaklaşmaya devam eder." Hani aklımıza gelebilir; işte farzlar kısıtlı. Doğru. Hakikaten de Cenabı Hak sonsuz merhametinin bir göstergesi olarak farzları kısıtlı hale getirmiş. Ya önü açık olsaydı farzların da 5 değil de 50 vakit olsaydı, 100 vakit olsaydı, yılın yarısı oruçlu geçirilmek durumunda kalınsaydı? Sonsuz merhamet, sonsuz şefkat; onun tecellisi, tezahürü böyle olmuş. Ama nafilelerin ucu açık. İstediğin kadar oruç tutabilir, istediğin kadar namaz kılabilirsin, istediğin kadar sadaka verebilirsin, himmet muavenette bulunabilirsin, hacca gidebilir, birden fazla umreye gidebilirsin. Elbette nafilelerde bir vefa vardır; çünkü vefa tüter onlarda. Sünnetler vardır efendim, malum diğer ibadetler; Kur'an okumalar, evrad-ı ezkarlar, cevşenler, dua mecmuaları... Zaten sizin yaptığınız şeyler bunlar.

Ve böylelikle diyor Cenabı Hak: "Ben onu severim." Demek ki bir eşik var; o eşik aşıldığında artık Allah Teala kulunu seviyor. Sonra da diyor ki: "Ben kulumu sevince onun gören gözü olurum, işiten kulağı olurum, tutan eli olurum, yürüyen ayağı olurum." Bu mecaz, metaforik ifadeler herkesin anlayabileceği şekilde elbette diyor ki burada Cenabı Hak: "Ben artık o kuluma o ibadetlerle, farzlarla bana yaklaşan ve benim kendi kurbiyetime aldığım, yakınlığıma aldığım benim o veli dostum artık ben onu" diyor "korurum." Hadiste geçtiği üzere; artık Cenabı Hak demek ki onu doğruya yönlendirir, doğruyu ona gösterir, doğruyu işittirir şeklinde küçük bir izahta bulunabiliriz.

Ve devamında diyor ki -aslında devamı da çok enteresandır, çok orijinaldir-: "Benden bir şey isterse ona istediğini veririm." "İcabet ederim" demiyor; malum duaya duayı yerine getirmek başkadır, icabet başkadır. Her duaya icabet vardır ama o duanın kabulü başkadır. Burada diyor ki Cenabı Hak: "İstediğini ona veririm." Vurgulu ifadelerle buyuruluyor: "Ona istediğini veririm ve benden herhangi bir hususla alakalı bana sığınırsa o sığınmasını kabul eder, onu kendi korumam gözetimim altına alırım, muhafaza ederim" buyuruyor.

İsra ve Miraç Yolculuğu

Veli dostlar bunlar. İşte Peygamber Efendimiz hem sosyal hayatın içerisinde insanlarla olan ilişkilerinde bu kadar başarılı idi. Gönülsüz idi. Herhangi bir benlik davası gütmüyordu. "İnsanlar beni kabul etmediler" diye üzülmüyordu. Üzülüyordur da kırılmıyordu, alınmıyordu, incinmiyordu. Öyle bir üzüntü onu vazifesinden alıkoymuyordu; küsüp darılıp gerisingeriye gitmiyordu, davasından vazgeçmiyordu. Ve o yüce Allah'a işte hafsalalarımızı aşan bir ibadette bulunuyordu. Farz namazlarında insanlar sıkılmasınlar diye insanlara namaz kıldırırken kısa tutuyordu ama kendi nafilelerinde saatlerce -malumunuz saatlerce ibadet ettiğine dair rivayetler vardır- ayakları şişinceye kadar kıyamda kalmaları vardır. İşte bir taraftan veliliği aslında konuşuyoruz bu arada. Veliliğinin bir kerametiydi ya Miraç... Birazdan kendi miracımıza da geldik aslında; satırların aralarında kendimize bakan yönünü de ifade etmiş oluyoruz, birazdan daha net bir şekilde inşallah söyleyeceğiz.

İşte Peygamber efendimizin insanlarla alakalı duruşu, Rabbül alemine karşı duruşu onu miraca ehil hale getirdi. Biraz önceki ifadeyle söyleyeceksek miraca hak kazandı. Onun mutlak iftikarı, mutlak kurbiyeti netice verdi. İşte şimdi tekrar konuya dönüş yapıyoruz, noktalı virgülden sonra devam ediyoruz.

Peygamber efendimiz "Aman" dedi, "Öyle bir şey istemem, nesiller gelsin." Aradan birkaç sene geçecek ve onun duasını Rabbül alemin kabul buyuracak ve Taif bütünüyle Müslüman olacaktır. Sonra orada bir olay daha oldu aslında. O gönül kırıklığıyla Peygamber Efendimiz Cenabı Hak'a yöneldi, dedi ki: "Ya Rabbi ben şu acziyetimi, şu çaresizliğimi sana arz ediyorum. Ve eğer sen bana gadaplanmadıysan..." Orada nasıl bir halet-i ruhiye yaşadı ise bu cümleyi kuruyor: "Eğer sen bana gadaplı değilsen başıma gelecek hiçbir şeye üzülmem. Onlar benim için hiç önemli değildir." der Peygamber Efendimiz. İşte deyip durduğumuz, dikkat çekmeye çalıştığımız mevzu tam burası: Mutlak bir fakır yaşıyor. Sebepler zaten alındı bir bir. Bir de Taif'te bu yaşandı. Tamamen Yüce Allah'a bir teveccüh, bir yöneliş; ondan başka herhangi bir havl ve kuvvetin, gücün ve kudretin arayışında olmamak diyelim, sadece Yüce Allah'a yönelmek.

İşte böyle bir halet-i ruhiyede bir şey daha var: Ama şimdi Mekke'den çıktı ya Taife'e gitti, tekrar Mekke'ye girecek. O zaman için bir adet var; birisinin emanı lazım, onun korumasına girmek gerekiyor sebepler planında. Fakat artık Ebu Talip de yok. Efendimiz birilerine müracaat ediyor; "Bana eman verin, beni korumanıza alın, Mekke'ye şehre girebileyim." Reddedilişler yaşıyor; yine insanlar kabul etmiyorlar. Neden sonra bir müşrik -o da müşrik- işte Mut'im ibn Adî adındaki bir zat Peygamber Efendimizi korumasına alıyor, ona eman veriyor ve böylelikle Mekke'ye girebiliyor Peygamber efendimiz.

İşte miraca Peygamber Efendimiz ruh haleti olarak, psikolojik olarak böyle bir durumda giriyor; işte yaşadığı şeyler... Ve sonra Kabe'nin yanında Hatim denilen yerde -o böyle böyle yıldız şey ayı gibi gözüken böyle yarım daire gibi bir yer vardır ya, oranın da yine efendimizin ifadesiyle orası Kabe'nin içinden kabul edilir aslında- orada rivayetler farklı da ben bir tarafından hızlıca söyleyeceğim; orada istirahat ediyor. Başını koyuyor bir yastığa, bir yere. Öyle bir ruh hali var ama orası önemli, uykuyla uyanık arası da deniyor. Hz. Cebrail geliyor. Orada manevi bir temizlik de yapılıyor, kalbinin yıkandığına dair. Çünkü öyle bir yolculuğa çıkacak ki bu akılla, hisle başka bir şeyle olacak bir şey değil; bu mevzu sadece kalple yapılır ve miraç mevzuu sadece kalp ile anlaşılır deyip devam edelim.

Burak getiriyor Hz. Cebrail, o burağa biniyor. Sonra ilk önce bir yatay yolculuk başlıyor. İsra suresi malum bunu anlatır: "Sübhânellezî esrâ bi abdihî leylen minel mescidil harâmi ilel mescidil aksâ..." Sadece malum bu ayeti kerime vardır Kur'an'da. Diyor ki Cenab-ı Hak: "Sübhan olan, yüceler yücesi olan Allah kulunu Mescid-i Haram'dan etrafını bereketli kıldığımız, mübarek kıldığımız Mescid-i Aksa'ya yürüttü. Gece yolculuğu yaptırdı. Ona bazı ayetlerimizi göstermek için" diyor. O zaten semiidir basirdir; oradaki o Cenabı Hak'a da gider, oradaki o Peygamber Efendimize de gider. Zaten ikisi de basirdir, duyarlar işitirler deyip devam edelim.

Önce bir yatay yolculuk oluyor Mescid-i Haram'dan; Ehl-i Sünnet ve'l-Cemaat'in, bizim anlayışımıza göre ruh ve bedenle yapılıyor bu yolculuk. Mescid-i Haram'dan kalkılıyor Kabe'den, Mescid-i Aksa'ya gidiliyor. Yatay yolculuk. Orada peygamber efendimizi diğer peygamberlerin ruhaniyetleri karşılıyor. Onların karşılamaları risaleti almak manasına geliyor; onların risaletini Peygamber Efendimiz alıyor ve onlara namaz kıldırıyor orada. İşte bu da peygamberlik mührü adeta mühürleniyor Peygamber efendimiz. O yüzden biz ona -birazdan gelecek demiştik, geldi- "Peygamberler peygamberi" derken bunu kastediyoruz (sallallahu aleyhi ve sellem).

Sonra Mescid-i Aksa'dan bir dikey yolculuk başlıyor. Öncekine İsra diyoruz, şimdikine miraç diyoruz. Adeta bir manevi asansör kuruluyor; Hz. Cebrail geliyor ve o asansöre biniyorlar. Sonra teker teker numaralara basıyorlar: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7... Semanın 7 katını teker teker ziyaret ediyorlar. Uzunca bir Miraç hadisi var malum, ona tekrar bakılabilir. Orada peygamberlerle karşılaşıyorlar; "Eh salih" ifadesi geçer, çok güzeldir. "Eh salih kardeş mi geldi, evet" falan deyip kabul ediliyorlar ikisi birden.

Sonra işte bir üst kata çıkıyorlar. En üst katta Hz. İbrahim Aleyhisselam'la görüşüyorlar. Asansörle yolculuk devam edecek ama orada ilginç bir şey oluyor. Hz. Cebrail peygamberimize diyor ki: "Ya Resulallah bir sonraki çıkılacak yerin adı Sidretül Münteha . Ben oraya çıkamam. Bir adım daha ben yukarıya atamam; atarsam yanarım. Bundan sonraki yolculuğunuzu artık yalnız yapacaksınız" diyor ve asansörden çıkıyor, kapı kapanıyor. (Mecaz). Peygamber efendimiz Sidretül Münteha düğmesine basıyor ve yükselme devam ediyor. Orada Refref diye bir başka binekten de bahsedilir. Bu arada şöyle bir rivayet de vardır, çok hoştur: Peygamber efendimiz nasıl yükseleceğini bilemiyor. Ona deniyor ki: "Bir ayağını öbür ayağının üzerine bas." İşte bu bir terakki vesilesi oluyor ve efendimiz miracı yaşıyor. Cenabı Hakkın ona göstermeyi murat buyurduklarını görüyor; cehenneme ait tablolar, cennete ait ödüller gösteriliyor kendisine ve daha başka şeyler gösteriliyor.

Ve burada Peygamber Efendimizin mutlak bir kurbiyeti, Cenabı Hak'a mutlak bir yakınlığı söz konusu oluyor. Bir yayın iki ucundan daha yakın bir şekilde Cenabı Hak'a yakın hale geliyor. Mutlak kurbiyet derken bunu kastediyoruz. Cenabı Hakk'ı görüp görmediğine dair rivayetler muhtelif; o yüzden "gördü" de diyemiyoruz "görmedi" de diyemiyoruz, "Allah bilir" diyoruz. Sonra o yolculuk biter, Peygamber efendimiz tekrar eski yerine gelir.

Sultanın Huzurundan Getirilen Hediyeler

Ama burada tabii ki şu hususu atlamamak gerekiyor: Sultanın huzuruna gidilirken insan eli boş gitmez ki. Hani "Peygamber efendimizin o üstün kulluğunun, ibadetinin bir erken ödülüdür" demiştik ya; işte şimdi oraya geldik. Peygamber efendimiz eteklerine mücevherler dolduruyor ve Hazreti Sultan'ın (Celle Celalühu) huzuruna o şekilde gidiyor. Kulluk var orada. Orada tebliğ var. Orada onun veliliği var. İnsanlara kırılmaması var. Benlik davası gütmemesi var. İncinmemesi var. Vazifeden dur olmaması var. Vazgeçmemesi var. Bilakis işte o mücevherleri Hz. Sultan'ın önüne döküyor. Hz. Sultan onu geri gönderirken hiç sultanlar misafirlerini eli boş döndürürler mi? Elbette hayır. Peygamber efendimizin eteklerine mücevherler dolduruyor Yüce Allah da.

Onlardan bir tanesi efendim beş vakit namaz . Diğeri "Âmenerresûlü lâ yükellifullâhu..." yani Bakara'nın son iki ayeti; malum yatsı namazından sonra gecede okunması çok faziletlidir. Ve şirke düşmeyen bir müminin Allah'ın izniyle kurtulacağı müjdesi. Böyle büyük müjdelerle geliyor Peygamber efendimiz dünyaya, kaldığı yere. Sonra işte gün doğuyor, güneş doğuyor; tekrar hayat kaldığı yerden devam ediyor ve böyle bir mazhariyeti idrak ediyor Peygamber Efendimiz.

Tabii ki insanlar, müşrikler inanmıyorlar. "Ben geldim gittim" diyor Peygamber efendimiz. "Allah Allah öyle mi?" falan diyorlar. Hazreti Ebubekir'i görüyorlar. "Gördün mü bak senin arkadaşın nelerden bahsediyor? Nelerden bahsediyor işte? Bu gece kalkmış da Kabe'nin yanından Mescid-i Aksa'ya gitmiş, oradan da yedi kat semaya dolaşmış falan..." Şunu da biz ilave edelim: Mutlak kurbiyeti yaşamış. Allah Allah! Onun da inanmayacağını, "Ya bu kadar da olmaz artık" diyeceğini düşünüyorlar. Hz. Ebubekir ciddiyetini bozmuyor: "Bunları o mu söylüyor?" "Söyledi evet" diyorlar. "O söylediyse doğrudur" diyor. Sonra da efendimizin yanına gidiyor: "Ya Resulallah böyle şeyler duydum, doğru mu bunlar?" "Doğru" diyor Peygamber Efendimiz. "Ben de zaten duyar duymaz inanmıştım" diyor Hz. Ebubekir. Allah Resulü de "Sen zaten Sıddıksın" diyor. Ve Hz. Ebubekir o andan o vakitten sonra "Sıddık-ı Ekber" diye Sıddık lakabıyla anılır oluyor.

Efendim işte Peygamber efendimizin insanlar arasındaki bu tutumu, vazifesinden bir an olsun dur olmaması... Hatta şimdi aklıma geldi: Kendisini helak edercesine insanların imanı için çırpınması ve hatta Cenabı Hakk'ın Kur'an'da iki yerde geçer ona "Ya bu kadar da böyle yapma" falan adeta deyip onu böyle iltifat buğutlu böyle ikazı... Böyle bir durumu ve Cenabı Hak'a böyle bir ibadeti; onu hem risaleti hem veliliği diyelim, böyle bir durumu neticesinde işte mutlak bir kurbiyet yaşıyor.

Namaz ve Fatiha: Bizim Miracımız

Artık o miracını yaptı. Bundan sonra bize düşen de inananlar olarak her beş vakit namazımızda, nafilelerimizde -varsa duha gibi, evvabin gibi, teheccüt gibi oralarda da- ve elbette sünnet ve nafile namazlarımızda; yani namazlar başta olmak üzere bütün ibadetlerimizde Rabbimize bir kurbiyet peşinde olmak, kurbiyeti yakalamaktır; yakalamak olmalıdır. Efendimiz "mutlak" deyip durduk kaç defa; o tam yakınlığı yaşadı, kurbiyeti yaşadı. Biz de kendimize göre "mukayyet" diyelim ona. Sınırlı; bizim durumumuza göre, irademize, sabrımıza, iradesizliğimize, sabırsızlığımıza göre de diyebiliriz bir ama bir kurbiyet, bir yakınlık hepimiz için söz konusudur. Ve onun en güzel yapılabileceği şey de diğer ibadetlerin yanında belki ilk olarak namazdır.

Evet. Bir gün Peygamber efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) bize Fatiha'yı anlatır. Der ki: "Kul namaza duracağı zaman Cenabı Hak der ki: Kasemtu's-salâte beynî ve beyne abdî nısfeyn. Namazı kulumla kendim aramda paylaştırdım. Kuluma istediği var buyurur" der Peygamberimiz.

Sonra kul namazda artık tabii namaza durmuştur; tekbir, sübhaneke, euzu besmele... Ondan sonra "Elhamdülillahi Rabbil Alemin" der. Kul bunu söyleyince, "Hamd Allah'a, alemlerin Rabbine olsun" deyince Cenabı Hak "Hamidenî abdî" buyurur diyor Peygamberimiz: "Kulum bana hamdetti." Kul "Errahmanirrahim" diyor; "Rahmandır, Rahimdir" diyor; "Sonsuz merhametin, sonsuz şefkatin sahibidir o" diyor. Huzuruna durduğu, kemerbest-i ubudiyetle önünde bulunduğu, huzura kabul için işte o zaten o huzura kabul edilen o talihli insan "Errahmanirrahim" deyince "Esnâ aleyye abdî" der diyor: "Kulum bana senada bulundu, bana övgüler yağdırdı." "Meliki Yevmiddin" ; "Din gününün sahibidir o, ceza gününün, kıyamet gününün, hesap gününün... Hepsi olur. Sahibidir" deyince "Meccedenî abdî" : "Kulum beni yüceltti, benim şanıma layık ifadeler söyledi" der diyor.

Sonra bir kırılma anı yaşanıyor: "İyyake na'budu ve iyyake nestaîn" ; "Sadece sana ibadet ederiz ve sadece senden yardım talep ederiz" deyince bu sefer Cenabı Hak: "Hâzâ beynî ve beyne abdî ve li-abdî mâ seel" : "İşte burası benimle kulumun aramızdaki yerdir ve kuluma istediği vardır" diyor. Sonra kul, Cenabı Hakk'ın en çok istediği şeyi söyler. Bizim bir başka değişle en çok muhtaç olduğumuz duayı yapar: "İhdinas-sıratal müstakim" ; "Ya Rabbi sen bizi -beni de değil, bizi- sırat-ı müstakime hidayet eyle. Senin razı olduğun o hayata, senin rızana varan o yola bizleri ilet." Cenabı Hak aynı sözü tekrar eder: "İşte burası kulumla benim hani beraber paylaştığımız yerdir ve kuluma istediği vardır."

Burada şu hususa dikkat çekmekte fayda var: Hani az önce geçen o velayet hadisinde, hadisin sonunda Cenabı Hak "O kul benden bir şey isterse ona istediğini veririm" demişti ya; burada da "Ve li-abdî mâ seel" diyor: "Kuluma istediği vardır." Yani "Ben bir icabet edeyim, kabul etmek başkadır..." Hiç ona girmiyor. Bu iki yerde de böyle bir seviyenin insanının duaları hemen hemen diyelim hepsi kabul olunuyor gibi bir şey seziliyor buralarda.

Evet. Sonra elbette; "Sıratellezine en'amte aleyhim gayril magdubi aleyhim veleddallin" . O öyle bir sırat ki, öyle ki, öyle bir yol ki; sen o yolda yürüyenlere nimet... İnsanları nimetlere gark ettin ve onlar senin gadap ettiğin, gadaba uğramış insanlar değiller. Onlar dalalete düşmüş insanlar değiller. Öyle bir yolun yolcusu olmak Cenabı Hak'tan isteniyor.

Fatiha: Seyri Süluk Haritası

Burada birkaç dakika daha sabrınızı istirham ederek şu hususa değinmek istiyoruz. Deniyor ki efendim; insan Fatiha suresini okurken -ki Fatiha suresi müminin seyri süluk haritasıdır- burada aslında Cenabı Hak... Fatih, bir mümin Fatiha'yı okurken bir seyri süluk yapar. Aslında Peygamber efendimizin miracı da aslında onun kendine has o kemalat-ı insaniyesindeki bir seyri süluktan ibaretti. Miracın hakikati budur. İşte mümin de namaz kılarken, namazında Fatiha'yı okurken böyle bir seyri süluk yapar. Cenabı Hak'a ait bir yürüyüştür aslında; bir yolculuğun adıdır.

İşte deniyor ki; kul "Elhamdülillahi Rabbil Alemin" dediğinde -hani Cenabı Hak "Hamidenî abdî", "Esnâ aleyye abdî", "Meccedenî abdî" diyordu ya- gayretli bir mümin bunları duymaya çalışır. "Ben Elhamdülillahi Rabbil Alemin dedim, kulum Hamidenî abdî dedi." Aceleye gerek yok.

Sonra "Errahmanirrahim"... Aslında "Elhamdülillahi Rabbil Alemin" derken bir mümin kendine ait neler varsa onlardan kendini sıyırmaya başlamıştır. Çünkü şükür yerine hamt kelimesi kullanılır burada. Şükür bir nimete olur, hamdi ona da gerek yoktur. Daha derin, daha şümullü bir manası vardır. Malum, hamdin Allah olduğu için ona hamdedilir. Bütün güzellikler, bütün selam ve saygı ifadeleri ona arz edilir: Elhamdülillahi Rabbil Alemin. Ve onu mümin duymaya çalışır: "Hamidenî abdî, kulum bana hamdetti."

Kulum ve "Errahmanirrahim" denilince orada da üns billah vardır. Cenabı Hakk'ın kudreti, azametinin yanında onun sonsuz merhameti ve şefkati vardır. İşte mümin "Errahmanirrahim" derken "İsteyerek geldim" der adeta. "Ben bunları seni sevdiğimden ötürü yapıyorum" adeta der. Ve orada üns billah'ı yaşar; Allah'la beraberliği hissetmeye, hissetmeye başlar diyelim, hissetmeye çalışır.

Sonra "Meliki Yevmiddin" deyince; "Artık bana ait hiçbir şey yok ya Rabbi. Sen din gününün de sahibisin. Bütün mülkün de bütün melekûtun da sahibisin. Her şey senindir, bana ait de hiçbir şey yoktur" der ve her şeyi Cenabı Hak'a verir. İşte burada bir fena hali yaşamaya başlar bir mümin.

Sonra artık "İyyake na'budu ve iyyake nestaîn" deyince; "Sadece sana ibadet ederiz ve yardımı da sadece senden isteriz" deyince artık bir şuurlu mümin aslında istemenin de Cenab-ı Hak'a ait olduğu şuuruna uyanır. Bir şey yapmayı isteyeceğim ama o istemeyi de senden istiyorum. Hani Peygamber efendimizin Hazreti Muaz vasıtasıyla bize öğrettiği, farz namazlardan sonra aksatmadan yapın dediği bir dua var ya: "Allahümme einnî alâ zikrike ve şükrike ve hüsni ibâdetik." Allah'ım! Sana güzel, seni güzel bir şekilde zikretme, hep hatırımda tutma adına; sana verdiğin nimetler karşısında hep şükran, bir medyuniyet içerisinde olma adına; ve sana ibadetin en güzeli ile mukabelede bulunabilme adına bana yardım et. Duası vardır ya. Ne kadar güzel değil mi? "Senin için bir şeyler yapacağım ya Rabbi. Seni zikredeceğim; bana yardım et. Sana şükredeceğim; bana yardım et. Sana ibadet edeceğim; bana yardım et. Ben bunları kendi kendime yapamam çünkü. Beni bana bırakma, beni bana bırakma. Elimden tut. Yapamam sensiz" demiş oluyoruz aslında.

İşte burada da o var; istemeyi bile artık ondan yapıyoruz, ondan istiyoruz. Ne istenecekse onu bize sen bildir. Sonra en çok ihtiyacımız olan şey: "İhdinas-sıratal müstakim." Bizi sırat-ı müstakime hidayet eyle. Yani "Ben sadece fani olmayayım, sende beka bulayım." Beka billaha giden bir yol vardır burada aslında. İşte bir mümin Fatiha'yı böyle okur, namazını bu şekilde bitirir. Artık namaz öyle bir yatma kalkmadan değil, bir halden ibarettir. Bir huzura kabuldür. Müminin kendinden tamamen geçmesi, artık kendini bir yok olarak görebilmesi, fena fillahı yaşayıp beka billahı idrak etmesi neticesinde... Tabii bu hepimizin kendi idrak ve gayretimize göre olur; bu manaları duyuşumuza göre şekillenir.

İşte böyle bir iftikar, böyle bir fakır hali bize bir kurbiyeti netice verir. Tekrar ederek bitirelim: Nasıl ki Peygamber efendimizin mutlak fakrı, mutlak ihtiyaç hali onda mutlak bir kurbiyeti miraç vesilesiyle netice vermişti; aynen onun gibi bizim namazlarımız ve özellikle namazın içindeki Fatiha'yı bu şekilde duymaya çalışmalarımız, sezişlerimiz, hislerimiz bize bir iftikarı, bir fakrı yaşatır ve o yaşadığımız fakriyet nispetinde de bir kurbiyete mazhar oluruz. Kendi çapımızda bir miracı yaşarız.

Efendim miracınız hayırlara bereketlere vesile olsun. Bu miraç bizim her namazımızı Miraç buudu bir namaz haline getirsin. Öyle bir gayreti Allah içimizde yaşatsın ve bütün sıkıntıda olan müminlerin, bütün insanların kurtuluşuna vesile olsun.

Özet Metin

Miraç , Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) velayetinin bir kerameti olarak tanımlanabilir,. Peygamberlerin iki yönü vardır: Nübüvvet (peygamberlik) Hakk'tan halka doğru bir teveccüh iken; velayet , halktan Hakk'a doğru olan manevi yönelişi ifade eder. Miraç, işte bu ikinci yönün, yani Efendimiz'in üstün kulluğunun bir semeresidir.

Miraç ve keramet arasındaki ilişki şu temel noktalarla açıklanabilir:

• Keramet ve Mucize Ayrımı: Miraç, neticeleri itibarıyla insanların aciz kaldığı bir mucize olsa da, özü itibarıyla Peygamber Efendimiz'in velayetinin bir kerametidir ,. Mucize genellikle insanları ikna etmek için gösterilen harikulade olaylarken; Miraç, Efendimiz'in şahsi manevisindeki bir yükselişi ve Allah'a olan mutlak yakınlığını temsil eder.

• Keramete Giden Yol (Mutlak İftikar): Bu büyük kerametin gerçekleşmesi, Efendimiz'in yaşadığı "mutlak iftikar" (mutlak ihtiyaç) haliyle doğrudan ilişkilidir. Hüzün Yılı'nda Hz. Hatice ve Ebu Talip'in vefatıyla dünyevi dayanakların çekilmesi ve ardından Taif'te taşlanması, O'nu sebeplerden tamamen koparıp sadece Allah'a yöneltmiştir,,. Bu çaresizlik ve mutlak ihtiyaç hali, O'na mutlak bir kurbiyet (yakınlık) kazandırmış ve Miracın kapısını açmıştır,.

• İncinmemek ve Ehliyet: Taif'te yaşadığı ağır zulme rağmen intikam duygusu beslememesi ve "incinmemesi", Efendimiz'i Miraca layık ve ehil hale getiren asıl eşik (keramet anahtarı) olmuştur,. Kaynaklara göre, hiç kimseden incinmemek ve vazifeden bir an olsun uzaklaşmamak, Allah dostluğuna (velayete) giden yolun olmazsa olmazıdır,.

• Hadis-i Kudsi ve Veli Kulu Koruma: Allah'ın bir veli kuluna düşmanlık edene harp ilan edeceğini ve nafilelerle Kendisine yaklaşan kulu sevdiğini belirten hadis-i kudsiyle Miracı bağdaştırır,. Miraç, Efendimiz'in farz ve nafile ibadetlerle ulaştığı o sevgi zirvesinin bir nişanesidir,.

• Müminlerin Miracı ve Fatiha: Miraç hakikati sadece Efendimiz'e has kalmamış; namaz ve özellikle Fatiha Suresi , her mümin için bir "seyri sülük haritası" ve kurbiyet (yakınlık) kazanma vesilesi kılınmıştır,. Müminler, namazda kendilerinden sıyrılıp (fena hali) sadece Allah'a yöneldikleri ölçüde kendi çaplarında bir miraç (keramet) yaşayabilirler,,.

Özetle Miraç, Peygamber Efendimiz'in kulluktaki zirve noktasının, hiçbir dünyevi sebep gözetmeksizin Allah'a yönelmesinin bir ödülü ve velayetinin en büyük kerametidir ,.

Velayet ve nübüvvet , peygamberlerin şahsiyetinde birleşen ancak yönelimleri itibarıyla birbirinden ayrılan iki temel hakikat olarak ele alınmaktadır. Bu iki kavram arasındaki temel fark ve ilişki şu şekilde detaylandırılabilir:

Yönelim ve Mahiyet Farkı

• Nübüvvet (Peygamberlik): Hakk'tan halka doğru bir teveccühü ifade eder. Yani Allah'ın mesajlarını insanlara ulaştırma, onları irşat etme ve rehberlik yapma vazifesidir.

• Velayet (Sainthood/Dostluk): Halktan Hakk'a doğru olan bir yönelişi temsil eder. Bu yön, kulun Allah'a olan yakınlığını, kurbiyetini ve O'nunla olan dostluğunu ifade eder.

Peygamberlerde Velayet ve Nübüvvet İlişkisi

• Her peygamber aynı zamanda bir velidir . Ancak peygamberlerin nübüvvet makamı o kadar yüksektir ki, genellikle onlara "veli" denilmesi bu büyük makamın yanında az kalır.

• Miraç hadisesi, bu iki kavramın birleştiği en zirve noktadır. Miraç, Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) velayetinin bir kerameti (Allah'a olan üstün kulluğunun bir semeresi) iken; neticeleri itibarıyla insanların aciz kaldığı bir nübüvvet mucizesidir .

Velayete ve Kurbiyete Giden Yol

• Farz ve Nafile İbadetler: Velayet ve kurbiyet (yakınlık) aynı manada kullanılır. Bir müminin Allah'a yaklaşmasının yolu, önce farzları en kamil manada eda etmek, ardından nafile ibadetlerle (sünnetler, evrad-ı ezkarlar) bu yakınlığı pekiştirmektir. Allah, nafilelerle Kendisine yaklaşmaya devam eden kulu sever ve onun "işiten kulağı, gören gözü" olur.

• Mutlak İftikar (Muhtaçlık): Velayetin en derin boyutu, kişinin kendi acziyetini ve fakrını hissetmesidir . Peygamber Efendimiz, Taif'te taşlandığında ve tüm dünyevi dayanaklarını kaybettiğinde yaşadığı mutlak iftikar (tam ihtiyaç hali) sayesinde Miraca ve mutlak kurbiyete ehil hale gelmiştir.

• Ahlaki Olgunluk: Velayete giden yolda "hiç kimseden incinmemek", intikam duygusu beslememek ve vazifeden bir an olsun uzaklaşmamak en önemli eşiklerdir. Efendimiz'in Taif'te kendisine zulmedenlere beddua etmemesi, O'nun velayetinin kemalini ve Miracın anahtarını temsil eder.

Müminlerin Velayet Payı

• Nübüvvet kapısı kapalı olsa da, velayet ve kurbiyet kapısı her mümin için açıktır. Müminler, özellikle namazda Fatiha suresini okurken bir nevi "seyri sülük" (manevi yolculuk) yaparlar. Fatiha'daki her ayet, kulun kendi benliğinden sıyrılıp (fena hali) Allah'ın azametinde yok olması ve O'nunla bir diyalog kurması için birer basamaktır. Bu sayede müminler, kendi kapasitelerine göre bir kurbiyet ve "kendi çaplarında bir miraç" yaşayabilirler.

Özetle; nübüvvet , ilahi mesajın yeryüzüne inişini; velayet ise kulun bu mesaj ve ibadetler vasıtasıyla Allah'a yükselişini temsil eder.

Mutlak kurbiyet , Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Miraç yolculuğu sırasında ulaştığı, Cenabı Hakk'a olan en zirve yakınlık halini ifade eder. Bu makam, Efendimiz'in dünyevi bütün sebeplerden sıyrılarak yaşadığı "mutlak iftikar" (tam bir ihtiyaç ve çaresizlik) halinin ilahi bir neticesi ve mükafatı olarak kendisine lütfedilmiştir.

Mutlak kurbiyet kavramı şu temel boyutlarıyla ele alınabilir:

• İhtiyaç Halinin Neticesi: Efendimiz'in sebepler planındaki en büyük destekçilerini kaybetmesi ve Taif'te taşlanarak tam bir çaresizlik içine düşmesi, O'nu yalnızca Allah'a yöneltmiştir. Bu mutlak ihtiyaç ve fakriyet hissi , Allah tarafından mutlak bir kurbiyetle ödüllendirilmiştir.

• Ehliyet ve Anahtar: Kaynaklara göre mutlak kurbiyete ulaşmanın "anahtarı", Taif imtihanında sergilenen duruştur. Efendimiz'in kendisine zulmedenlere karşı herhangi bir intikam duygusu, benlik davası veya kırgınlık taşımaması, yani "incinmemesi", O'nu bu büyük yakınlığa layık ve ehil hale getirmiştir.

• Kabe-Kavseyn Makamı: Bu yakınlığın fiziki ve manevi boyutu, Efendimiz'in Sidretül Münteha'yı aşarak bir yayın iki ucundan daha yakın (kabe-kavseyn) bir seviyede Cenabı Hak ile buluşması olarak tarif edilir.

• Velayet ve Keramet İlişkisi: Mutlak kurbiyet, Peygamber Efendimiz'in velayetinin (Allah ile olan dostluğunun) bir kerameti olarak görülür. Allah'ın sevgisini ve yakınlığını kazanan kulun "işiten kulağı, gören gözü" olması hakikati, Efendimiz'de mutlak manada tecelli etmiştir.

• Müminlere Bakan Yönü (Mukayyet Kurbiyet): Peygamber Efendimiz bu yakınlığı "mutlak" bir seviyede yaşamış olsa da, inananlar için de kendi kapasitelerine göre "mukayyet" (sınırlı) bir kurbiyet kapısı açıktır. Müminler, özellikle namaz ve Fatiha Suresi vasıtasıyla kendi benliklerinden sıyrılarak (fena hali) Allah'a yaklaşabilir ve kendi çaplarında bir kurbiyet (yakınlık) yaşayabilirler.

Özetle mutlak kurbiyet; kişinin kendi acziyetini ve fakrını tam olarak idrak edip, her türlü beşeri beklentiden sıyrılarak yalnızca Allah'ın rızasına odaklanmasıyla ulaşılan en yüksek dostluk ve yakınlık makamıdır .

Hüzün Yılı (Senetül Hüzün veya Amül Hüzün), Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem)'in peygamberliğinin yaklaşık 11,5. yılında, yani hicretten 1,5 yıl önce cereyan eden ve Efendimiz'in üst üste ağır imtihanlarla sınandığı dönemi ifade eder. Bu yıl, sadece bir acı dönemi değil, aynı zamanda Efendimiz'in ruh dünyasında mutlak iftikar (mutlak ihtiyaç) halinin zirveye ulaştığı ve Miraca ehil hale geldiği bir hazırlık sürecidir.

Hüzün Yılı'nın temel taşları ve manevi derinliği şu şekilde detaylandırılabilir:

• Sebepler Planındaki Sütunların Yıkılması: Bu süreçte Efendimiz, dünyevi ve sosyal plandaki en büyük destekçilerini kaybetmiştir. Önce, kendisine ilk inanan ve her türlü maddi-manevi sığınağı olan Hz. Hatice validemiz vefat etmiştir. Kısa bir süre sonra ise, kendisini Mekke müşriklerine karşı kabilesel yönüyle koruyan amcası Ebu Talip vefat etmiş; böylece Efendimiz sebepler planında tamamen "açık hedef" haline gelmiştir.

• İlahî Yönlendirme: Bu kayıpların yaşanması, Efendimiz'e adeta " sadece Bana yönel, başka bir güç ve kuvvet tanıma " mesajının verilmesidir. Sebepler planındaki dayanakların bir bir alınması, Efendimiz'i psikolojik olarak mutlak bir tevekkül ve sadece Allah'a güvenme (itimad) ufkuna taşımıştır.

• Taif İmtihanı ve Zirve Noktası: Mekke'de daralan Efendimiz, tebliğ için gittiği Taif'te reddedilmiş, taşlanmış ve kanlar içinde kalmıştır. Bu olay, Hüzün Yılı'nın en ağır halkasıdır. Ancak Efendimiz, kendisine bu zulmü reva görenler için intikam istememiş, bilakis onların nesillerinden muvahhidler gelmesini ümit etmiştir. Bu, "incinmeme" ve vazifeden kopmama halini "Miracın anahtarı" olarak nitelendirilebilir.

Fatiha ve Namaz , müminin kendi manevi Miraç yolculuğunu gerçekleştirdiği en temel ibadet ve bu yolculuğun rehber haritasıdır,,. Peygamber Efendimiz'in (sallallahu aleyhi ve sellem) Miraç'ta yaşadığı o mutlak yakınlık (kurbiyet), inananlar için her namazda ve özellikle Fatiha Suresi'nin derinliklerinde kendi çaplarında birer tecelli alanı bulur,.

Fatiha ve Namaz arasındaki bu sırlı bağ, kaynaklarda şu başlıklarla ele alınmaktadır:

Müminin Seyri Sülük Haritası: Fatiha Fatiha Suresi, namaz içinde sadece bir sure okunması değil, müminin "seyri sülük" (manevi yolculuk) haritasıdır. Mümin, namaza durup Fatiha'yı okumaya başladığında, Peygamber Efendimiz'in Miraç'ta yaşadığına benzer bir manevi yükselişin adımlarını atar. Bu yolculuk, kulun kendi benliğinden sıyrılıp Allah'ın huzuruna kabul edildiği bir süreçtir.

Allah ile Kul Arasındaki Sırlı Diyalog Bir hadis-i kutside, namazın Allah ile kul arasında bir paylaşım olduğu ifade edilir. Kul Fatiha'yı okurken Cenabı Hak her ayete mukabelede bulunur:

• Hamd ve Sena: Kul "Elhamdülillahi rabbil alemin" dediğinde Allah, " Kulum bana hamdetti " buyurur. "Errahmanirrahim" dediğinde ise " Kulum beni sena etti " diyerek kulunu huzura kabul eder.

• Fena Hali (Kendinden Geçme): Kul "Meliki yevmiddin" (Din gününün sahibi) dediğinde, mülkün tamamen Allah'a ait olduğunu, kendisine ait hiçbir şeyin bulunmadığını idrak ederek bir fena hali yaşamaya başlar.

• Kırılma Anı ve Sözleşme: "İyyake nabudu ve iyyake nestein" (Yalnız Sana ibadet eder ve yalnız Senden yardım dileriz) ayeti, Allah ile kul arasındaki özel yerdir. Burada kul, ibadet etme ve isteme gücünün bile Allah'tan geldiğini şuurla kavrar.

İftikardan Kurbiyete (İhtiyaçtan Yakınlığa) Namazın ve Fatiha'nın özü, kulun kendi acziyetini ve fakrını (ihtiyaç halini) tam olarak hissetmesidir.

• İftikar (Fakriyet): Mümin namazda "İhdinas-siratal mustakim" diyerek en büyük ihtiyacı olan hidayeti talep ederken, aslında Peygamber Efendimiz'in Miraç öncesi yaşadığı o mutlak ihtiyaç (iftikar) halini kendi çapında tecrübe eder,.

• Kurbiyet (Miraç): Bu derin ihtiyaç ve hiçlik hissi , kulu Allah'a yaklaştırır. Kaynaklara göre, namazdaki bu duyuşlar ve Fatiha'yı hissederek okumak, kulu yaşadığı fakriyet nispetinde bir kurbiyete (yakınlığa) mazhar eder. Böylece namaz, sadece fiziksel bir ritüel değil, "müminin miracı" haline gelir.

Özetle namaz, Fatiha ile şekillenen bir huzura kabul ediştir. Mümin, Fatiha'nın her ayetinde kendi benliğinden (egosundan) bir parça bırakarak Allah'ın azametine yürür ve bu manevi yolculuğun sonunda kendi kapasitesine göre bir Miraç hakikati yaşar,

Yorumlar

Yorumlarınızı Bekliyorum ( Waiting for your comments )